? زمان شناسی در دعوت به نماز ?
دعوت کننده باید بداند که گاهی قلب آمادگی روی آوردن به حق را دارد و گاهی اين چنين نيست؛ بنابراين بايد از حالت اشتیاق و اقبال استفاده كرد؛ 
زیرا در برخی حالات که آمادگی روحی وجود ندارد، اگر سخنی بر قلب تحمیل شود، آن را کور خواهد کرد: «فإنَّ القلبَ اِذا اُکرِهَ عَمی نهج البلاغه، صبحی سالم، ص759.». 
? شیوه های دعوت به نماز؛ استاد قرائتی؛ ص 53

​?﷽؛
? مسجد ?
مرتضی از منطقه که برمی‌گشت، وقتش را  برای مسجد می‌گذاشت. بچه‌های کوچک را که به مسجد می‌آمدند، دور خودش جمع می‌کرد و با محبت و حوصله، به آن‌ها نماز یاد می‌داد. هر کدام از بچه‌ها که می‌توانست نماز را خوب و درست بخواند یک جایزه از مرتضی می‌گرفت.
این روش در بین اهالی روستا دهان‌به‌دهان می‌چرخید و باعث می‌شد بچه‌های دیگر هم به مسجد بیایند و سعی کنند نمازخواندن را خوب و بی‌غلط بیاموزند و از دست مرتضی جایزه‌ای بگیرند. 
? بنیامین شکوه‌فر، سردار کوهستان: خاطرات سردار شهید مرتضی شادلو، ص56، بر اساس خاطره‌ای از جواد امامی همرزم شهید..

?﷽؛

هر روز ظهر آقای ناظم وسط حیاط مدرسه نماز می‌خواند، بعضی بچه ها هم داوطلبانه می آیند و به او اقتدا می‌کنند

?﷽؛
? داد «قد قامت» مرا آزادگی

? از سجود آموختم افتادگی

? «سجده» کردم نفس سرکش رام شد

? «ربنا» گفتم دلم آرام شد

? راهکارهای مؤثر در جذب به مساجد ?
1.  صدای خوب مؤذن

2.  قرائت خوب امام جماعت

3.  تنوع در سوره‌هایی که بعد از حمد خوانده می‌شود
4.  مراعات تجوید

5.  زیبایی مسجد

6.  استفاده از بوی خوش و نظافت
7.  نهی از ورود افراد سیر و پیاز خورده به مسجد

8.  مسئولیت دادن به نسل نو

9.  مراعات كردن حال ضعیف‌ترین افراد. 
? شیوه های دعوت به نماز؛ استاد قرائتی؛ ص 159

 چند ويژگى نمازهاى مستحبى‏ ?
1. تمام نمازهاى مستحبى را مى‏ توان آهسته يا بلند خواند.

2. نمازهاى مستحبى را نمى‏ توان به جماعت خواند، مگر نماز باران و نماز عيد فطر و قربان.
3. همه نمازهاى مستحبى را مى‏توان ايستاده يا نشسته يا در حال حركت خواند.

4. شك در تعداد ركعات، نماز را باطل نمى ‏كند.
5. زياد شدن اركان نماز، نماز را باطل نمى‏ كند.

6. در نمازهاى مستحبى سوره واجب نيست.
7. براى كم و زياد شدن، سجده سهو واجب نيست.

8. نماز مستحبى را مى‏توان با اختيار شكست.
9. هيچ يك از نمازهاى مستحبى اذان و اقامه ندارند.

? احکام دو دقیقه ای؛ محمود اکبری

? شیوه مشارکت در دعوت به نماز و مسجد ?
☄  در برنامه‌های مسجد، هیچ‌گونه تحقیری نسبت به نسل نو نشود و گاهی مسئولیتی از جمله گفتن اذان و اقامه یا اعلام برنامه به آنان سپرده شود. همین که کودک دید با اذان و اقامة او صدها نفر رکوع و سجود می‌کنند، احساس کرامت خواهد كرد.
? (هر چه مشارکت در امور مذهبی بیشتر شود، جذب بیشتری صورت می گیرد… در عزاداری امام حسین این مشارکت به صورت گسترده وجود دارد)
? شیوه های دعوت به نماز؛ استاد قرائتی؛ ص 146

 تاثیر دوست در با نماز یا بی نماز شدن افراد 
? یکی از بسترهای غفلت از نماز، دوستان ناباب هستند. قرآن فلسفه نماز را ياد خدا «أَقِمِ الصَّلاةَ لِذِكْري» طه: 14. بیان می‌کند و در جاي ديگر در مورد دوست ناباب از قول انسان گنهکار مي‌فرمايد: او مرا از ياد خدا گمراه كرد: «لَقَدْ أَضَلَّني‏ عَنِ الذِّكْر». فرقان: 29. (و نماز بزرگترین یاد خداست) 
? افرادی که دوست نا اهل بگیرند، در قیامت نه نوک یک انگشت و تمام یک انگشت و نه انگشتان یک دست، بلکه انگشتان دو دست خود را گاز می‌گیرند و می‌گویند: ای کاش با فلانی رفیق نمی‌شدیم: «يَوْمَ يَعَضُّ الظَّالِمُ عَلى‏ يَدَيْه … يا وَيْلَتى‏ لَيْتَني‏ لَمْ أَتَّخِذْ فُلاناً خَليلاً فرقان: 28.»
? دوست بد ممکن است در یک لحظه اثر نگذارد، ولی مثل دود می ماند که اگر در اتاقی ماند، اتاق را کم‌کم سیاه می کند. 

شاعر می‌گوید:

تا توانی می‌گریز از یار بد

یار بد بدتر بود از مار بد

مار بد تنها تو را بر جان زند

یار بد بر دین و بر ایمان زند
? شیوه های دعوت به نماز؛ استاد قرائتی؛ ص ۷۷ و ۱۱۷

◾️ پیمان با خدا در حرم امام رضا ◾️
? وقتی گلوله‌ آرپی‌جی بالای سرش منفجر شد، دو سه بار صدایش کردم؛ دیدم جوابی نمی‌دهد. چون لباس غواصی پوشیده بود، آثار خون و جراحت پیدا نبود. نزدیک‌تر رفتم، دیدم خون از دهانش جاری است. دستم را زیر بغلش بردم تا بلندش کنم؛ دیدم دست اسماعیل جدا شد؛ اما جالب بود که با همان وضعیت ذکر می‌گفت.
? داشتم او را به اورژانس می‌بردم. موقع نماز صبح بود. اسماعیل به من اشاره کرد و خیلی آرام گفت: نماز خوانده‌اید؟ نمازمان قضا نشود؟ تذکر بجایی بود. در آن وضعیت وخیم و اسفناک هم به فکر نماز بود. همه نمازمان را خواندیم؛ اسماعیل هم نماز آخرش را خواند و به وصال محبوب رسید.
? شهید اسماعیل محمدی اهل نماز اول وقت بود؛ آن‌‎هم به جماعت.

در جوار حرم امام رضا علیه‌السلام با خود و خدایش در عهد بسته و بر چند مسئله تأکید کرده بود؛ از جمله‌ نماز اول وقت، با وضو بودن در همه اوقات و سبک نشمردن نماز. 
? در وصیت‌نامه‌اش نوشته بود: نماز اول وقت را با سعی و کوشش به جماعت به‌پا دارید و همیشه با وضو باشید. 
? قصه عاشقان؛ دعوت به نماز در سیره شهیدان؛ ص 4۸

​? آيا برای جبران نمازی که با حواس پرتی و بدون حضور قلب خوانده ايم، می توانيم آن را دوباره بخوانیم؟ ?
برای جبران آن نیازی به تكرار نماز نيست بلكه از سوی معصومين عليهم السلام راه حل های دیگری معرفی شده است:

?

1. خواندن نوافل:

امام باقر عليه السلام فرمودند: «هر قسمتی از نماز را که به غفلت و سهو بگذرد، دور انداخته می شود و می توان نواقص این چنین نماز را با نمازهای مستحبی جبران کرد.1» 2

?

2. سجده شكر

امام رضا (علیه السلام) فرمودند: كمترین ذکر سجده شكر سه مرتبه « شُكْراً لِلَّهِ شُكْراً لِلَّهِ‏» است… معنى شكر اللَّه چيست اين است سجده من شكرگزارى پروردگار من است كه مرا توفيق داده است كه خدمت او را به انجام رسانيده ‏ام و ادا كرده ‏ام واجب او را و شكر موجب زيادتى است پس اگر در نماز تقصيرى كرده باشد كه با نمازهاى نافله تمام نشود با اين سجده نقصان آن بر طرف مى‏ شود و نماز تمام مى ‏شود. 3
?

1 - الكافی، ج3، ص 268

2 - برای اطلاع از نوافل نماز های روزانه به رساله های عمليه مراجعه نمائيد.

3 - عيون أخبار الرضا عليه السلام ؛ ج‏1 ؛ ص281

عوامل خلوت شدن مساجد  ?
از مسائلی که باعث می شود نمازهای جماعت خلوت شود، این موارد است:

1.  گروگان گرفتن مردم با سخنرانی و برنامه‌های بین دو نماز

2.  طولانی کردن مراسم نماز
3.  استفاده از دعاهای طولانی

4.  سخنرانی‌های دائمی
5.  جمع آوری کمک مالی برای مسجد

6.  عدم نظافت مساجد
7.  منظم نیامدن امام جماعت

8.  پاسخ دادن به سؤالات فردی یا بیان مطالب غیر ضروری بین دو نماز. 
? شیوه های دعوت به نماز؛ استاد قرائتی؛ص ۱۷۲

?  دعایی در تعقیبات نماز?
851. الإمام الصادق عليه السلام: ثَلاثٌ اعطينَ سَمعَ الخَلائِقِ: الجَنَّةُ، وَالنّارُ، وَالحورُ العينُ، فَإِذا صَلَّى العَبدُ وقالَ: 
«اللَّهُمَّ أعتِقني مِنَ النّارِ، وأدخِلنِي الجَنَّةَ، وزَوِّجني مِنَ الحورِ العينِ»
،قالَتِ النّارُ: يا رَبِّ، إنَّ عَبدَكَ قَد سَأَلَكَ أن تُعتِقَهُ مِنّي فَأَعتِقهُ، وقالَتِ الجَنَّةُ:

يا رَبِّ، إنَّ عَبدَكَ قَد سَأَلَكَ إيّايَ فَأَسكِنه فِيَّ، وقالَتِ الحورُ العينُ: يا رَبِّ، إنَّ عَبدَكَ قَد خَطَبَنا إلَيكَ فَزَوِّجهُ مِنّا.

فَإِن هُوَ انصَرَفَ مِن صَلاتِهِ ولَم يَسأَلِ اللَّهَ شَيئاً مِن هذِهِ، قُلنَ الحورُ العينُ: إنَّ هذَا العَبدُ فينا لَزاهِدٌ، وقالَتِ الجَنَّةُ: إنَّ هذا العَبدُ فِيَّ لَزاهِدٌ، وقالَتِ النّارُ: إنَّ هذَا العَبدَ فِيَّ لَجاهِلٌ. 
851. امام صادق عليه السلام: به سه چيز، توانايى شنيدن صداى مردمان داده شده است: بهشت، آتش دوزخ و حور العين. هنگامى كه بنده نماز مى‏ خواند و مى‏ گويد: «خدايا! مرا از آتش برهان و به بهشت داخل كن و از حورى‏هاى بهشتى به همسرى ‏ام در آور»، آتش مى‏ گويد: «اى خدا! بنده‏ات از تو خواست كه او را از من برهانى. برهانش» و بهشت مى‏گويد: «اى خداوند! بنده‏ات از تو مرا خواست. او را در من جاى بده» و حور العين مى‏گويند: «اى خدا! بنده‏ات از ما خواستگارى كرد. او را به همسرى ما در آور».
اما اگر نمازگزار از نمازش به سراغ كار ديگرى رفت و اينها را از خدا نخواست، حورى ‏ها مى ‏گويند: «اين بنده به ما بى ‏رغبت است» و بهشت مى‏گويد: «اين بنده به من بى ‏رغبت است» و آتش مى ‏گويد: «اين بنده نسبت به من جاهل است».
? شناخت نامه نماز؛ جلد ۲؛ حدیث ۸۵۱

​?﷽؛
? شیوه تشویقی در دعوت به نماز  ?
☄ اگر درباره فرزند فقط اقتدار به خرج داد و امر کرد عقده ای می شود و اگر فقط محبت کرد لوس می شود. اگر بخواهیم نه عقده شود و نه لوس، باید هم محبت کرد و هم اقتدار به خرج داد. البته محبت باید مقدم بر اقتدار باشد، همانگونه که حضرت لقمان علیه السلام نیز ابتدا با محبت فرزندش را خطاب می کند« یا بُنّیَّ » و سپس با اقتدار می گوید : « اَقِمِ الصَّلاة»
☄ بنابر این باید دقت کرد که نرمی در جای خود و خشونت نیز در جای خود لازم است. 

در دعای افتتاح می خوانیم: خدایا! در جایی که جای عفو است، تو مهربان ترین مهربانان هستی، و جایی که جای عقوبت و مؤاخذه است، تو سخت‌ترین عقوبت کننده‌ای: «أَنَّكَ‏ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ فِي مَوْضِعِ الْعَفْوِ وَ الرَّحْمَةِ وَ أَشَدُّ الْمُعَاقِبِينَ فِي مَوْضِعِ النَّكَالِ وَ النَّقِمَة مصباح المتهجد؛ ج‏2، ص578.»
☄ اصولاً باید به مردم هم پیام رحمت و نرمی داد: «نَبِّئْ عِبادي أَنِّي أَنَا الْغَفُورُ الرَّحيم حجر: 49.‏»  و در عین حال باید از اهرم تهدید هم استفاده کرد: «و إِنَّ عَذابي‏ لَشَديد ابراهیم: 7.»
? شیوه های دعوت به نماز؛ استاد قرائتی؛ ص 64
? مرکز تخصصی نماز